ÇALIŞANLARA VERİLECEK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA
Resmî Gazete’nin 02.04.2026 tarihli ve 33212 sayılı nüshasında yayımlanan “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” ile çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esasları belirlenmiştir. Söz konusu usul ve esaslar göre;
1- İşverenin Yükümlülükleri
İşveren; çalışanların işe başlama eğitimleri ve temel eğitimleri ile gerekli hâllerde diğer eğitimleri almalarını sağlar. Bu kapsamda işveren;
- Eğitim programlarını hazırlamak ve uygulamak,
- Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçleri temin etmek,
- Çalışanların bu programlara katılmasını sağlamak ve katılımları eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına almak,
- Eğitimleri tamamlayanlar için gerekli belgeleri düzenlemek.
- Eğitimleri, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilemek, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla eğitimlerin tekrarlanmasını sağlamak,
- İşveren, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanları işe başlatmamak,
- İşveren, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin maliyetini çalışanlara yansıtmamak,
- İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde geçen süre çalışma süresinden sayılacağından Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirmek, zorundadır.
2- Çalışanın Yükümlülükleri
- Uygulamaya konulan eğitim programları çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak,
- Eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygulamak ve bu konudaki talimatlara uymak,
3- İşe Başlama Eğitimleri
- İşveren, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanların fiilen çalışmaya başlamadan önce işe başlama eğitimi almasını sağlamalıdır.
- İşe başlama eğitimi; çalışanın yapacağı iş, varsa kullanacağı iş ekipmanı, çalışma ortamından kaynaklanan riskler ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine ilişkin konuları içerir.
- İşe başlama eğitimi, çalışanın tehlike ve risklere karşı korunmasını sağlayacak nitelikte, uygulamalı ve yüz yüze olarak verilebilir.
- İşe başlama eğitimleri; işveren, işyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri veya işveren tarafından görevlendirilen bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlar tarafından verilir.
- İşe başlama eğitimi her çalışan için en az iki saat olarak düzenlenir.
- Tamamlanan işe başlama eğitimi; eğitim veren kişi, çalışan ve işverenin veya vekilinin imzası ile tutanak altına alınır, çalışanın özlük dosyasında saklanır.
4- Temel Eğitimler
İşveren, temel eğitimlerin çalışan işe başladıktan sonra en kısa sürede tamamının verilmesini sağlamalıdır. Bu süre işyerindeki sağlık ve güvenlik riskleri göz önünde bulundurularak işveren tarafından belirlenir. Ancak bu süre çalışanın işe başlamasından itibaren her hâlükârda üç aydan fazla olamaz.
4.1. Temel Eğitim Konuları, Temel Eğitimi Verebilecek Kişi, Kurum ve Kuruluşlar
Temel Eğitim konuları asgari, yönetmelik ekindeki EK 1 tablosundaki konuları içermelidir.
Eğitimler;
- İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi.
- Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri.
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları.
- İşçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları veya bu kuruluşlarca kurulan eğitim vakıfları ve bunların ortaklaşa oluşturdukları eğitim merkezleri.
- Çalışanlara ücretsiz eğitim hizmeti veren ve kamu yararına kuruluş statüsüne haiz, eğitim amaçlı kurulmuş vakıflar.
- Eğiticilerin uzmanlık alanının Ek-1’de yer alan konulara uygun olması şartı aranır.
4.2. Temel Eğitimin Düzenlenmesi
Ek-1’de yer alan birinci, ikinci ve üçüncü konu başlıkları tüm işyerleri için uzaktan, yüz yüze veya iki yöntemin bir arada kullanılmasıyla verilebilir. Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığı ise;
- a) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde uzaktan, yüz yüze veya iki yöntemin bir arada kullanılmasıyla verilir.
- b) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yüz yüze verilir.
Eğitimlerin uzaktan eğitim yöntemi kullanılarak verilmesi halinde çalışanların uzaktan eğitim sistemine giriş ve çıkışları, eğitim tamamlama oranları, ölçüm ve değerlendirme sonuçları ve benzeri veriler kayıt altına alınır, izlenir ve raporlanır.
4.3. Temel Eğitimin Süresi
- Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az sekiz ders saati.
- Tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az on iki ders saati.
- Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az on altı ders saati.
- Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığına ayrılan süre, toplam temel eğitim süresi içerisinde az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için iki ders saatinden, tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için üç ders saatinden ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için dört ders saatinden az olamaz.
4.4. Temel Eğitimin Tekrarlanma Periyodu
- Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa.
- Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa.
- Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa.
- Temel eğitimlerin tekrarı; az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan tüm işyerleri için asgari sekiz ders saati olarak düzenlenir.
- Çalışma yeri veya iş değişikliği, iş ekipmanının değişmesi, yeni teknoloji uygulanması gibi durumlar nedeniyle ortaya çıkacak risklerle ilgili eğitimler belirtilen aralıklar beklenmeksizin verilir.
4.5. Temel Eğitimin Ölçme ve Değerlendirme Usulleri
- İşveren tarafından belirlenecek bir yöntem ile çalışanların bireysel seviye tespiti yapılarak temel eğitim öncesi seviyeleri belirlenir.
- Temel eğitimin sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır. Ölçme ve değerlendirme kapsamındaki değerlendirme sınavları; uzaktan, yüz yüze veya iki yöntem bir arada kullanılarak yapılabilir.
- Sınavlarda yüz puan üzerinden en az altmış puan alan katılımcılar başarılı sayılır. İlk sınavda başarısız olan katılımcılar en fazla iki defa daha ilgili sınavlara katılabilir. Bu sınavlarda başarısız olan katılımcılar temel eğitime yeniden katılmak zorundadır.
4.6. Temel Eğitimin Belgelendirilmesi
- İşveren yüz yüze verilen temel eğitimlerde çalışanların katılımlarını; eğitimin düzenlendiği yer ve tarih, katılımcıların adı, soyadı ve imzası, eğiticinin adı, soyadı ve imzası ile eğitimin süresi, eğitimde yer alan konu başlıklarını içerecek şekilde eğitim katılım tutanakları ile kayıt altına alır.
- İşveren, düzenlenen temel eğitimleri başarıyla tamamlayan çalışanlara, Ek-2’de yer alan örneğine uygun temel eğitim belgesi düzenler ve bu belgeleri çalışanın özlük dosyasında muhafaza eder.
5- Bilgi Yenileme Eğitimi
Herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce Ek-1’in dördüncü konu başlığı kapsamında bilgi yenileme eğitimi verilir.
6- Diğer Çalışanların Eğitimleri
- İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe dönüşünde çalışmaya başlamadan önce, kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir.
- İşyerinde on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış genç çalışanlar, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren grupların özellikleri dikkate alınarak gerekli eğitimler verilir. Engelli çalışanlar için eğitim, erişilebilirlik standartlarına uygun ve bu çalışanların ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde alternatif formatları içerir.
- Destek elemanlarına ve çalışan temsilcilerine, görevlendirilecekleri konularla ilgili eğitim verilir.
- Çırak ve stajyerlerin eğitim ve bilgilendirilmelerinden uygulamalı eğitim alınan işyerinin işvereni sorumludur. Ancak işverenin kabul etmesi halinde çırak ve stajyerlerin eğitimini devam ettirdiği eğitim ve öğretim kurumunda tamamladığı iş sağlığı ve güvenliği dersleri veya kursları temel eğitim yerine geçer.
- 2/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulan işyerlerinde, her işveren kendi çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesinden sorumludur. Bu işyerlerinde alt işverenin çalışanlarının eğitimleri ile ilgili asıl işveren alt işverence bilgilendirilir. Asıl işveren, alt işverenin çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine dair belgeleri kontrol etmekle yükümlüdür. Ayrıca asıl işveren, alt işverenin çalışanlarına işe başlamadan önce işyerine özgü risklere ilişkin bilgi verir.
- 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde yer alan geçici iş ilişkisi kapsamında geçici iş ilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlar.
7- Çalışanın İşyerinin Değişmesi
Çalışan, aynı işi yapmak üzere işyeri değiştirdiğinde yalnızca işyerine özgü riskler konusunda eğitim alır. Bu çalışanların temel eğitimleri, çalışanın eğitimi tamamladığı tarihten itibaren yeni başladığı işyerinin tehlike sınıfına göre düzenlenen aralıklar süresince geçerlidir. İşveren ayrıca bu çalışanların işe başlama eğitimi almasını sağlar.
8- Yönetmeliğin Yayım Tarihinden Önceki Belgelerin Geçerlilik Durumu
- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yürürlükte bulunan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında verilen tüm eğitim ve bilgilendirmeler geçerli sayılır.
- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce temel eğitimler için hazırlanan eğitim belgeleri belirtilen düzenli aralıklar süresince geçerlidir.
- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce verilen ancak belgelendirilemeyen eğitim ve bilgilendirmeler bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde belgelendirilir.